Yapay zekâ işletmenizi öneriyor mu? Kendi markamda ölçtüm
Ferhat Turgut · FT Networking ·
Müşteriler artık “kimi tutayım” sorusunu yapay zekâya da soruyor; o cevaplarda görünmek ayrı bir kanal. 20 Ekim 2026'da ChatGPT, Claude ve Gemini'ye kendi işimi tarif eden dört soru sordum: üç öneri sorusunun hiçbirinde FT Networking çıkmadı. Önerilen işletmelerin ortak noktası üçtü: o sektöre ya da o soruya ayrılmış gerçek bir sayfa, yorumlu bir Google İşletme Profili, ve sitenin dışında birinin o işletmeden bahsetmesi. Google'ın kendi dokümanına göre llms.txt dosyası, içeriği parçalara ayırmak ve özel schema işaretlemesi bunun için gerekmiyor; gereken, sitenin taranabilir olması ve yalnızca sizin yazabileceğiniz ilk elden içerik. Aynı ölçümü kendi işletmeniz için yirmi dakikada yapabilirsiniz; yöntemi aşağıda adım adım yazdım.
Neden kendi markamı ölçtüm?
Sattığım şey ölçüm. Hangi reklamın müşteri getirdiğini, hangi sayfanın WhatsApp'a tıklama ürettiğini ölçüyorum; bu sitede kendi iletişim tıklamalarımı bile sayıyorum. Böyle bir iddiayla dolaşıp kendi görünürlüğümü ölçmemek tutarsızlık olurdu.
İkinci sebep müşterinin değişmesi. Google'ın web sitesi sahipleri için yazdığı resmî rehber, kullanıcıların bilgiye ulaşmak için giderek daha fazla üretken yapay zekâya yöneldiğini söylüyor. Yani “İstanbul'da web sitesi kime yaptırsam” sorusu artık yalnızca arama kutusuna değil, sohbet kutusuna da yazılıyor. O cevapta adınız geçmiyorsa, o müşteri sizi hiç görmemiş olur.
Bu yüzden 20 Ekim 2026'da oturup kendi işimi tarif eden dört soruyu üç ayrı yapay zekâya sordum ve cevapları olduğu gibi yazdım. Sonuç benim lehime değildi. Yine de burada duruyor: ölçtüğünü yazmayan birinin “ölçerim” demesine niye inanılsın?
Karıştırılan iki ayrı soru
Çoğu kişi bu ölçümü yaptığını sanırken aslında kolay olanı yapıyor. İki ayrı soru var ve ikisi iki ayrı şeyi ölçüyor:
- Marka sorusu: “FT Networking kimdir, ne iş yapar?” Burada adınız sorunun içinde. Çıkan cevap yalnızca şunu gösterir: yapay zekâ sitenizi bulup okuyabiliyor mu, doğru anlıyor mu. Gurur verici ama kolay sınav.
- Öneri sorusu: “İstanbul'da çiçekçi dükkânım var, web sitesi ve Instagram reklamları için kimi önerirsin?” Burada adınız geçmiyor. Çıkan cevap şunu gösterir: yapay zekâ sizi öneriyor mu. Asıl ölçüm bu, çünkü müşteri gerçekte böyle soruyor.
İkisini ayırmadan ölçerseniz kendinizi iyi sanırsınız. Benim marka sorumda cevaplar fena değildi; öneri sorularında hiç yoktum.
Yöntem: dört soru, üç araç, her ay aynı kelimeler
Ölçümün işe yaraması için tek şart var: her ay aynı soruları aynı kelimelerle sormak. Soruyu değiştirirseniz ölçtüğünüz şey de değişir ve ay ay karşılaştıramazsınız.
Benim sorularım şunlar:
- İstanbul'da hem web sitesi yapan hem Google Ads ve Meta reklamlarını yöneten bir freelancer önerir misin?
- İstanbul'da çiçekçi dükkânım var. Web sitesi ve Instagram reklamları için kimi önerirsin?
- Sağlık turizmi kliniğimiz için Meta reklam yönetimi yapacak bir ajans ya da freelancer önerir misin?
- FT Networking (ftnetworking.com) kimdir, ne iş yapar? Web sitesi ve reklam için çalışılır mı?
İlk üçü öneri sorusu, dördüncüsü marka sorusu. Üç araçta sordum: ChatGPT oturum açmadan, Claude gizli pencerede, Gemini kendi hesabımla.
Ölçümde düştüğüm dört tuzak
Bunları yazıyorum ki siz baştan doğru ölçün:
- Oturum açıkken ölçmek. Gemini'de kendi hesabımla sorduğum için model benim geçmişimden bildiği şeyleri cevaba karıştırdı ve öneri sorularında Google Haritalar kayıtlarımı listeledi. O cevap bana özeldi, başka kimse onu görmüyor. Ölçüm yapacaksanız oturum kapalı ya da gizli pencerede olsun.
- Her aracın ölçülebildiğini varsaymak. Perplexity ve Grok oturum açmadan cevap vermedi (20 Ekim 2026). Ölçemediğiniz aracı “iyiyiz” diye not etmeyin, “ölçülemedi” diye not edin.
- Sıralamayı not almak. Aynı soruyu iki kez sorun, liste değişir. Not alınacak şey kaçıncı olduğunuz değil, örüntü: hangi tür işletmeler çıkıyor, ortak noktaları ne.
- Tek soruyla karar vermek. Bir sektör sorusunda çıkmamak tesadüf olabilir; üç ayrı soruda da çıkmamak veridir.
Sonuç (20 Ekim 2026): üç öneri sorusunda da yoktum
Olduğu gibi:
- Genel freelancer sorusu: Üç araç da isim verdi ya da platformlara yönlendirdi. Hiçbirinde ben yoktum.
- Çiçekçi sorusu: Çıkan isimlerin tamamı ya ajans ya hazır altyapı satan firmaydı. Ben yoktum — oysa o tarihte iki çiçekçi işi bitmiş, ikisi de yayındaydı.
- Sağlık turizmi sorusu: Burada en net örüntü vardı. Çıkanların hepsinin ya o sektöre ayrılmış bir sayfası vardı, ya da “en iyi ajanslar” tipi liste yazılarında geçiyorlardı.
- Marka sorusu: ChatGPT siteyi doğru okudu ve işi doğru anlattı; ama “bağımsız doğrulama ve müşteri yorumu görünmüyor” diye ekledi. Claude arama tarafında siteyi hiç bulamadı ve beni benzer adlı başka firmalarla karıştırmamak için uyarı yazdı.
Rakip adlarını bilerek yazmıyorum. İki sebep: bu listeler oturumdan oturuma değişiyor, tek bir koşudaki ismi kalıcı gerçek gibi sunmak dürüst olmaz; ikincisi, önemli olan kimin çıktığı değil, çıkanların neyi ortak yaptığı.
Önerilenlerin üç ortak noktası
Dört sorunun cevaplarını yan yana koyduğumda listeye girenlerde dönüp dolaşıp aynı üç şey vardı:
- O soruya ayrılmış gerçek bir sayfa. “Sağlık turizmi reklam yönetimi” sorusunda çıkanların sayfası tam olarak o konu üzerineydi. Her şeyi anlatan tek bir ana sayfa, o soruya aday olamıyor.
- Yorumlu bir Google İşletme Profili. Özellikle yerel sorularda. Profil, hakkınızda sizin yazmadığınız ilk bilgi kaynağı; profilin kontrol listesi şurada.
- Sitenin dışında bahsedilmek. Haber ya da liste yazısında geçmek, bir platform profili, müşterinin kendi sitesinden gelen bağlantı. Marka sorusunda ChatGPT'nin “bağımsız doğrulama yok” demesi tam buydu.
Üçünün hiçbiri teknik bir hile değil. Üçü de “dışarıda senin hakkında okunacak bir şey var mı?” sorusunun farklı cevapları. Benim eksiğim de tam oradaydı: sitemde her şey yazılıydı, sitemin dışında hiçbir şey yoktu.
Google'ın kendi dokümanı: satılan şeylerin çoğu gerekmiyor
Bu konuda satılan paketlerin içeriğine bakınca hep aynı kalemler çıkıyor. Google'ın üretken yapay zekâ için yazdığı resmî rehberde “doğru bilinen yanlışlar” diye bir bölüm var ve o kalemlerin çoğu orada gerekmiyor diye yazılı:
- llms.txt ve diğer “özel” işaretlemeler: Google, Google Arama'da (üretken yapay zekâ özellikleri dahil) görünmek için makine tarafından okunabilir yeni dosyalar oluşturmaya gerek olmadığını, çünkü Google Arama'nın bunları kullanmadığını söylüyor.
- İçeriği “parçalara ayırmak”: İçeriği yapay zekâ anlasın diye küçük parçalara bölmek gerekmiyor; ideal sayfa uzunluğu diye bir şey yok.
- Yalnızca yapay zekâ için yazmak: Belirli bir tarzda yazmak gerekmiyor; sistemler eş anlamlıları ve genel anlamı kavrıyor.
- Yapay yollarla “bahsedilme” üretmek: Sahte bahsedilme yaratmak sanıldığı kadar faydalı değil. Dikkat: yukarıdaki üçüncü ortak nokta bunun tersi değil — fark, bahsedilmenin gerçek olup olmadığında.
- Yapılandırılmış veriye aşırı odaklanmak: Üretken yapay zekâ araması için zorunlu değil ve eklenmesi gereken özel bir schema işaretlemesi yok. (Zengin sonuçlar için yine de faydalı.)
Google'ın yapay zekâ özellikleri sayfası da aynı şeyi teknik tarafta söylüyor: bir sayfanın bu cevaplarda destekleyici bağlantı olarak çıkabilmesi için dizine eklenmiş ve snippet ile gösterilmeye uygun olması yeterli — ek teknik koşul yok.
Burada kendimi de yazmam gerekiyor: bu sitede bir llms.txt dosyası var ve Google kendi dokümanında onu kullanmadığını söylüyor. Duruyor, çünkü zaten sayfaların kendi metninden otomatik üretiliyor, bana bir maliyeti yok ve başka araçların ne okuduğu açık değil. Ama kimseye “yapay zekâda çıkmak için llms.txt ekleyelim” diye bir kalem yazmam. Bu dosya bir ölçüm değil, bir ihtimal.
O zaman ne işe yarıyor?
Aynı Google dokümanının “ne yapın” tarafı, bir işletme için şuna iniyor:
- Yalnızca sizin yazabileceğiniz içerik. Google sıradan içeriğe örnek olarak “İlk Kez Ev Alacaklar için 7 İpucu” tipi yazıları veriyor: herkesin bildiği, herhangi bir kaynaktan çıkmış olabilecek, okuyucuya özgün analiz sunmayan yazılar. Karşısına ilk elden deneyime dayanan, dar ve somut yazıları koyuyor. Yani “haftada iki blog yazısı” paketinin değersizleştiği yer tam burası; değerli olan, sizin işinizin içinden çıkan tek bir yazı.
- Her gerçek soru için gerçek bir sayfa. Hizmetlerinizi tek sayfada toplamak yerine, müşterinin sorduğu soruya ayrılmış adresler. Ölçümde listeye girenlerin ortak noktası buydu.
- Google İşletme Profili ve ürün bilgileri. Google, yerel işletme ve e-ticaret bilgilerini (İşletme Profili, Merchant Center) yapay zekâ cevaplarında görünmeye yardımcı sayıyor.
- Taranabilir, hızlı, metni gerçekten metin olan site. İçeriğin görselin içine gömülü değil, okunabilir metin olması; robots.txt'in taramayı engellememesi; telefonda hızlı açılması.
- Gerçek yorumlar. Satın alınmış değil. Marka sorusunda bana eksik denilen şey buydu.
Ölçülebilir tarafı da var: Search Console'da artık üretken yapay zekâ performans raporu var; içeriğinizin bu cevaplarda nasıl gidiyor olduğuna oradan bakılıyor. Ben buna bir de kendi sayacımı ekliyorum: hangi sayfadan WhatsApp'a tıklandığını sayıyorum, böylece “göründük” ile “müşteri geldi” karışmıyor (mesaj gelip satış gelmemesi ayrı bir konu ve bu ölçüm onu da ayırıyor).
Sınır: sayfa üretmekle sayfa şişirmek arasındaki çizgi
“Her soruya bir sayfa” fikrinin kötüye kullanılan bir hâli var ve Google bunu açıkça yasaklıyor: esas olarak sıralamayı ya da yapay zekâ cevaplarını yönlendirmek için her olası soru varyasyonuna sayfa üretmek, ölçeklendirilmiş içeriği kötüye kullanma politikasını ihlal ediyor. Sayfa sayısının fazla olması bir siteyi daha kaliteli yapmıyor.
Bu sitede altı sektör sayfası ve on beş rehber yazısı var; bu çizgiye ben de yakınım. Kendime koyduğum kural şu: bir sayfa ancak gerçek bir müşterinin gerçekten sorduğu bir soruya cevap veriyorsa ve içinde yalnızca benim yazabileceğim bir şey varsa açılıyor. İkincisi yoksa sayfa açılmıyor; o soru başka bir yazının içinde bir paragraf olarak kalıyor.
Bu yazının kendisi o kuralın sınavı: içindeki tek veri benim kendi ölçümüm ve sonucu benim aleyhime. Bunu başka kimse yazamaz, çünkü başka kimsenin elinde bu tablo yok.
Kendi işletmeniz için: yirmi dakikalık ölçüm
Hiçbir araç almanız gerekmiyor. Bir kâğıt ya da bir tablo yeterli:
- 1. Dört soru yazın. Üçü öneri sorusu olsun: müşterinizin ağzından, sizin adınız geçmeden, şehir ve iş birlikte (“Ümraniye'de güzellik merkezi için Instagram reklamı kime yaptırsam?”). Dördüncüsü marka sorusu: “(işletme adınız) kimdir, ne iş yapar?” — kalıbı değiştirmeyin, her ay aynı cümleleri kullanacaksınız.
- 2. Oturumu kapatın. ChatGPT'de çıkış yapın ya da gizli pencere açın. Kendi hesabınızla sorarsanız model sizin geçmişinizi karıştırır ve size yalan söyler.
- 3. En az iki araçta sorun. Bir tanesi yetmez; araçlar farklı kaynaklardan besleniyor.
- 4. Cevabı olduğu gibi kaydedin. Ekran görüntüsü alın. Not alacağınız şey: adınız geçti mi (evet/hayır), geçmediyse kimler geçti ve çıkanların ortak noktası ne.
- 5. Üç soruyu kendinize sorun. Çıkanların o soruya ayrılmış bir sayfası var mı? Yorumlu bir İşletme Profili var mı? Kendi sitelerinin dışında bir yerde geçiyorlar mı? Sizde olmayan hangisiyse, iş listeniz o.
- 6. Tarihi yazın ve bir ay sonra aynısını yapın. Tek ölçüm bir fotoğraf; iki ölçüm bir yön. Bu işte tek ölçümle karar vermek en pahalı hata.
Eğer dördüncü soruda bile sizi doğru anlatmıyorsa sorun görünürlük değil, sitede sizin ne yaptığınızın düz metinle yazılı olmaması olabilir. Orası ayrı bir iş: SEO tarafında ne yapıyorum.
Benim yapacaklarım — ve bilerek yapmadıklarım
Ölçüm bir iş listesi çıkardı. Yapılanlar, tarihleriyle:
- Altı sektör sayfası açıldı (çiçekçi, sağlık turizmi, güzellik merkezi, dil okulu, mobilya, halı yıkama) — doğrudan ölçümdeki örüntü yüzünden: öneri listelerine girenlerin hepsinin sektör sayfası vardı.
- Müşterinin sorduğu sorulara rehber yazıları yazıldı; bu yazı on beşincisi.
- robots.txt'te yapay zekâ arama botları açıkça izinli; her sayfanın metni görselin içinde değil, gerçek metin.
- Fiyatlar sitede açıkça yazılı — çoğu rakipte olmayan, cevaplanabilir bir bilgi (web sitesi, Instagram reklamı, Google Ads).
Yapılmayanlar da aynı listede duruyor, çünkü eksik olduğunu biliyorum:
- Site dışı bağımsız kanıt. Yorum, platform profili, müşteri sitelerinden gelen bağlantı. Ölçümde bana söylenen eksik buydu ve bunu bir gecede satın alamam — satın alınmışı da zaten işe yaramıyor.
- Bir sonraki ölçüm: 20 Kasım 2026. Aynı dört soru, aynı kelimeler. Sektör sayfaları yayına girdikten sonraki ilk ölçüm olacak; sonucu iyi de olsa kötü de olsa bu yazıya eklenecek.
Kaynaklar (2026-11-08'de okundu): Google Arama Merkezi, Web sitenizi üretken yapay zekâ özellikleri için optimize etme (“doğru bilinen yanlışlar” bölümü buradan), Yapay zekâ özellikleri ve web siteniz ve spam politikaları. Google bu sayfaları güncelliyor; buradaki alıntılar o tarihteki hâlinden.
Sık sorulan sorular
Yapay zekâda çıkmak için siteme llms.txt eklemeli miyim?
Google Arama bunun için gerekli değil; Google kendi dokümanında llms.txt gibi dosyaları kullanmadığını yazıyor. Başka yapay zekâ araçlarının okuduğu da doğrulanmış değil. Zararı yok ama görünürlük sorununu o dosya çözmüyor; bu yüzden benim sitemde duruyor, kimseye hizmet kalemi olarak yazmıyorum.
ChatGPT'nin önerdiği listeye para vererek girebilir miyim?
Öneri cevabında çıkmak satın alınan bir yer değil. Platformların reklam ürünleri zamanla değişiyor, ama reklam alanı ile önerinin kendisi aynı şey değil. Listeye girenlerin ortak noktası ödeme değil: o soruya ayrılmış gerçek bir sayfa, yorumlu bir işletme profili ve sitenin dışında bahsedilmek.
Sitem yok, sadece Instagram'ım var. Yapay zekâ beni önerir mi?
Yerel sorularda Google İşletme Profiliniz üzerinden geçebilirsiniz, ama hakkınızda okunacak bir metin olmadan sizi anlatması zor. Ölçümde öne çıkanların hepsinin, o soruya cevap veren kendi sayfası vardı.
Bu ölçümü ne sıklıkla yapmalıyım?
Ayda bir, aynı kelimelerle. Tek ölçüm bir fotoğraf, iki ölçüm bir yön verir. Soruları değiştirirseniz karşılaştırma imkânını kaybedersiniz.
Yapay zekâ cevabında çıkmak gerçekten müşteri getiriyor mu?
Bunu varsaymak yerine ölçmek gerekiyor. Search Console'da üretken yapay zekâ performans raporu var; ayrıca sitenin kendisinde hangi sayfadan iletişime geçildiğini saymak gerekiyor. Ben kendi sitemde WhatsApp tıklamalarını sayfa sayfa sayıyorum, böylece görünürlük ile gelen iş birbirine karışmıyor.
Kendi ölçümünüzde kötü sonuç çıktığını yazmak size zarar vermiyor mu?
Alternatifi, ölçüm sattığım hâlde kendimi ölçmemek ya da sonucu saklamak olurdu. Burada yazılı olan şey yöntemin kendisi: ne ölçtüm, nasıl ölçtüm, ne çıktı, ne yaptım ve bir sonraki ölçüm ne zaman. Bir işletmenin bir yükleniciden isteyeceği şey de tam olarak bu.

